Архив - 2013 - Çамрăксен хаçачĕ

Раштав уйăхĕн 7-8-мĕшĕсенче Кÿкеç поселокĕнчи «Улăп» ФСКра кире пуканĕ йăтассипе «Хыпар» хаçат парнисене çĕнсе илессишĕн Пĕтĕм Раççейри XXX турнир иртрĕ. Унта çĕр-шыври 8 регионти тĕрлĕ ÿсĕмри 300 яхăн спортсмен вăй виçрĕ.

Пушкăртстанри Авăркас районĕнчи Шланлă ялĕнче çуралса ÿснĕ Галина Алексеева мĕн пĕчĕкренех юрлама юратнă. Унăн ашшĕ те, амăшĕ те юрă шăрантарма ăста, анчах вĕсем ку енĕпе ятарлă пĕлÿ илмен. Галина вара хăйĕн ĕмĕтне пурнăçа кĕртме шухăшланă. Ăна инçе çул та хăратман - вăл Шупашкара çитнĕ.

Тархасшăн та, ку журналист ним çырма аптăранăран пирус туртнин сиенĕ пирки сăмах хускатнă тесе ан шухăшлăр. Кама мĕнле - пĕлместĕп, анчах мана, пируспа айкашса курман çынна, ун тĕтĕмне куллен шăршлама тивни тарăхтармаллипех тарăхтарать. Никотин пÿрне явса пирус мăкăрлантаракан çыннăн организмне кăна мар, ун шăршипе ăнсăртран сывлаканăнне те сиен кÿрет. Çакăн пирки специалистсем тахçанах чан çапаççĕ, çавăнпа çынсем те кун çинчен аванах пĕлеççĕ. Анчах лару-тăру ырă енне улшăнмасть.

Раштав уйăхĕн 10-мĕшĕ футбол вăййине юратакансемшĕн хăйне евĕр уяв пуль. Пĕрлештернĕ нацисен организацийĕ йышăннă тăрăх - çак кун Пĕтĕм тĕнчери футбол кунне паллă тăваççĕ. Историксен пĕр пайĕ çырса хăварнине ĕненес тĕк «Цу Чю» /«урапа тапмалла»/ вăйă Китайра пирĕн эрăчченхи икĕ пин çул каялла пуçланнă. Теприсем футбола VIII ĕмĕрте Англире пурăннă сакс халăхĕ пуçарнине ĕнентереççĕ.

Паян Чăваш Енри нумай çамрăк ĕç шыраса Мускава, Питĕре е тата ытти хулана тухса каять. Ĕç укçи тивĕçтерменнипе çыхăннă ку. Красноармейски районĕн Çамрăксен канашĕ пĕлтернĕ тăрăх - кунта, ытти районпа танлаштарсан, ĕçлекен çамрăксен йышĕ 50% таран. Сăлтавĕ - салара газ уçлакан станци тата строительство тăмĕн завочĕ пурри. Район администрацийĕнче те, шкулсемпе ача сачĕсенче те çамрăк специалистсем вăй хураççĕ.

Туссем, кĕçех Çĕнĕ çул çитет. Раштав уйăхĕ вĕçлениччен шутлă кунсем кăна юлчĕç. Эсир уява хатĕрленме пуçларăр-и? Сăвăсем, юрăсем вĕренетĕр пулĕ. Теттесемпе уяв çи-пуçне ăсталама та тытăнтăр ĕнтĕ.

“Ку хутĕнче кам пулчĕ?”

Çамрăксен театрĕн артисчĕн Дмитрий Петровăн тĕпренчĕкĕ Çĕнĕ çула чăтăмсăррăн кĕтет. Никита Хĕл Мучи пуррине ĕненет. Унран кашни çулах парне кĕтет.

Пĕлтĕр Италие çитсе куртăм. Рим, Венеци, Флоренци, Пиза хулисенче пултăм, анчах унта пурăнакансен чĕлхине пĕлменрен çынсемпе калаçма май килмерĕ. Нумаях пулмасть çак халăх çыннипе Чăваш Енрех паллашрăм. Çĕнĕ Шупашкарта Итали журналисчĕ Массимо Рипани тĕпленнĕ. Ултă чĕлхепе калаçма пултараканскерпе вырăсла пуплерĕм.

Металран хатĕрленĕ йывăр снарядсене тĕрлĕ меслетпе пуçран çÿлерех тупăшса çĕклесси - спортăн чи авалхи енĕсенчен пĕри. Йывăр атлетика Европăри, Çурçĕр Америкăри тата Азири хăш-пĕр çĕр-шывра XIX ĕмĕр варринче аталанма пуçланă. 1896 çулхи ака уйăхĕнче Грецире иртнĕ I Олимп вăййисенче Аслă Британи, Венгри, Германи, Дани тата Авалхи Эллада атлечĕсем штангăна малтан - пĕр алăпа, унтан икĕ алăпа çĕклессипе вăй виçнĕ.

СССР халăх артистки, мĕн пур чăваш пĕлекен Вера Кузьмина, нумаях пулмасть 90 çул тултарчĕ. Хăйĕн кун-çулĕн 66 çулне Чăваш патшалăх академи драма театрне халалланăскерĕн пултарулăх каçĕ чÿк уйăхĕн 23-мĕшĕнче иртрĕ.