Публицист шухăшĕ

Сирĕн алăра вăл. «Кил-çурт, хушма хуçалăх» 1999 çулхи утă уйăхĕн 30-мĕшĕнче тухма пуçланă. Унтанпа 19 çул ытла иртрĕ. Тепĕр çул хаçат тухма пуçлани 20 çул çитет — каллех юбилей. Паянхи номер вара тăватă цифрăллă числона пуçлать. Çак тапхăрта пин-пин вулакан хăйне кăсăклантаракан ыйту хуравне тупма пултарчĕ пулĕ тетпĕр. Хаçат хуçалăх ĕçĕсене йĕркелесе пыма пулăшу кÿме пултартăр тесе ĕçлетпĕр. Малашне те хаçата сире кăсăклантаракан ыйтусем тавра йĕркелесе пыма тăрăшăпăр.

Тăван çĕршывăн чăн-чăн патриотне çитĕнтересси — хальхи вăхăтра çивĕч тăракан ыйтусенчен пĕри. Çĕршыв Президенчĕ Владимир Путин «патриотизм наци идейи пулмалла» тесе ахальтен тĕллев лартмарĕ.
Ку ыйту паян кашнинех — хăш наци çынни пулнине, мĕнле тĕнпе, йăла-йĕркепе пурăннине пăхмасăр — хумхантарать. Уйрăмах çамрăксемшĕн çак ыйту çивĕч тăрать. Паянхи çамрăксем вĕсем — иртнĕ ĕмĕрĕн 90-мĕш тата хыççăнхи çулсенче çуралнăскерсем.

Чăваш халăхĕн пултаруллă ывăлĕ К.Иванов 1907 çул вĕçĕнче хайланă «Нарспи» поэма пирки литературăна юратакансем ахальтен мар «вилĕмсĕр» теççĕ. Ара, кунсем мар, ĕмĕрсем шуса иртеççĕ, Нарспипе Сетнер таса юратăвĕ халĕ те чунсене те, ăс-пуçа та канăç памасть, калаçтарать, тавлаштарать… 16 чĕлхепе ахальтен куçарман çав ĕнтĕ ăна.

Нумаях пулмасть кăна-ха хĕрсем каччăшăн çÿçрен- пуçран тытса çапăçни ытла та тискеррĕн курăнатчĕ. Паян кунашкаллинчен тĕлĕнме пăрахрăмăр. Тавлашу, тепĕр тесен, «чаплă» каччăшăн кăна çуралмасть. Халĕ этемлĕхĕн черчен пайĕ эрех черккишĕн те «вăрçă» пуçарма именмест…
Чăн та, куç умĕнчех мĕн тери улшăнать пурнăç. Хĕр-хĕрарăм, черчен те ачаш теме хăнăхнăскер, ытла та хăвăрт хаярланса пырать. Çакна психологсем те палăртаççĕ. Чан çапаççĕ тесен те йăнăш мар: геометри прогрессийĕпе усалланать иккен этемлĕхĕн черчен пайĕ!

Ытлашши сăпайланса тăмăпăр, çак хыпар журнал редакцийĕшĕн кăна мар, пĕтĕм Чăваш тĕнчишĕн, чăваш литературишĕн пĕлтерĕшлĕ те курăмлă пулнине уççăнах çырăпăр. Мĕншĕн тетĕр-и? Мĕншĕн тесен паян, урамра саккăрла кăна мар, вуннăлла та çаптаракан рынок саманинче, «чун апачĕ» – литература — çинчен хушăран хушă кăна аса илни, «чун-чĕре сиплевçисене» вара – литераторсене, сăмах ăстисене кирлĕ пек тимлĕх уйăрманни, вĕсен обществăри пĕлтерĕшне ăнлансах кайманни никамшăн та вăрттăнлăх мар.

Pages

Subscribe to Публицист шухăшĕ